Η εμμηνόπαυση είναι ένας φυσιολογικός σταθμός στη ζωή κάθε γυναίκας, χαρακτηριζόμενη από οριστική διακοπή της εμμήνου ρύσεως Η εμμηνόπαυση εμφανίζεται γύρω στα 51 χρόνια, με μια απόκλιση 3-4 ετών. Οφείλεται στη διακοπή της παραγωγής ωοθυλακίων από τις ωοθήκες και σημαίνει το τέλος της αναπαραγωγικής ικανότητας.

Αποτελεί μια κλινική οντότητα με συχνά έντονη συμπτωματολογία και επιπτώσεις στην υγεία και κατ΄ επέκταση στην καθημερινότητα της γυναίκας. Τα συμπτώματα κάνουν την εμφάνιση τους με την έναρξη της εμμηνόπαυσης ή προϋπάρχουν από την κλιμακτήριο. Η κλιμακτήριος διαρκεί συνήθως 1-2 χρόνια προ της μετάβασης στην εμμηνόπαυση και χαρακτηρίζεται από διαταραχές κύκλου. Οι κύκλοι στην αρχή είναι μικρότεροι, κατόπιν αραιότεροι μέχρι να σταματήσουν εντελώς.

Τα κύρια συμπτώματα προκλιμακτηρίου που εμφανίζονται στο μεγαλύτερο ποσοστό των γυναικών, είναι:

• Διαταραχές περιόδου
• Εξάψεις ιδιαίτερα στις πρώτες αστάθειες περιόδου
• Μεταπτώσεις στην ψυχολογία

Γενικά οι γυναίκες αναφέρουν και πιο συγκεκριμένα συμπτώματα όταν πλέον βρίσκονται στην κλιμακτήριο, όπως:

• Σύγχυση στην συγκέντρωση
• Έντονη κυκλοθυμία
• Αίσθημα θλίψης
• Διαταραχές στον ύπνο
• Χαμηλή όρεξη για σεξουαλική επαφή
• Ξηρότητα κόλπου

Η ένταση και ο βαθμός των παραπάνω συμπτωμάτων θα φέρουν και την αποτελεσματική θεραπεία σε κάθε γυναίκα ξεχωριστά.

Στις περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης υποβαθμίζουν κατά πολύ την ποιότητα ζωής της γυναίκας η αντιμετώπιση δεν είναι άλλη από την εξωγενή χορήγηση οιστρογόνων και αποτελεί λογική προσέγγιση του προβλήματος καθώς οι επιπτώσεις και τα συμπτώματα δημιουργούνται από την έλλειψη τους. Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης περιλαμβάνει τη χορήγηση οιστρογόνων.

Στις γυναίκες που δεν έχουν υποστεί για κάποιο λόγο υστερεκτομία, δηλαδή έχουν την μήτρα τους, η χορήγηση οιστρογόνων πρέπει πάντα να συνοδεύεται από τη χορήγηση προγεστερόνης, και αυτό γιατί με την παράλληλη χορήγηση προγεστερόνης αποφεύγεται ο κίνδυνος αύξησης του πάχους του ενδομητρίου (υπερπλασία) και κατ’ επέκταση ανάπτυξης καρκίνου του ενδομητρίου της μήτρας.

Αντίθετα οι γυναίκες που έχουν αφαιρέσει τη μήτρας τους μπορούν να πάρουν μόνο οιστρογόνα. Οι τρόποι χορήγησης της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης είναι με τη μορφή χαπιών από το στόμα, με τη μορφή αυτοκόλλητων εμποτισμένα με ορμόνες, με τη μορφή κολπικής κρέμας καθώς και με τη μορφή εμφυτευμάτων στην κοιλιά ή στο γλουτό.