Το υπερηχογράφημα των έσω γεννητικών οργάνων μελετά τόσο τη μήτρα όσο και τα εξαρτήματά της (ωοθήκες και σάλπιγγες). Είναι το υπερηχογράφημα που εκτελείται με μια κεφαλή υπέρηχων η οποία τοποθετείται στον κόλπο της γυναίκας. Χρησιμοποιείται για την εξέταση των εσωτερικών οργάνων της γυναίκας (μήτρας, σαλπίγγων, ωοθηκών), καθώς και του εμβρύου στο πρώτο τρίμηνο της κύησης. Το υπερηχογράφημα είναι μια ασφαλής, ακριβής, μη επεμβατική και ανώδυνη διαγνωστική τεχνική.

Το ενδοκολπικό ή διακολπικό υπερηχογράφημα έχει πολλά πλεονεκτήματα. Γίνεται με κενή την ουροδόχο κύστη. Είναι απλή, εύκολη και ανώδυνη εξέταση. Έχει μεγαλύτερη ευκρίνεια και αναδεικνύει τα όργανα με μεγαλύτερη λεπτομέρεια. Μπορούν έτσι να εξεταστούν γυναίκες που δυσκολεύονται να γεμίσουν την ουροδόχο κύστη (λόγω ακράτειας ή νευρολογικής διαταραχής).

Η διακολπική απεικόνιση είναι επίσης πολύ καλύτερη στις παχύσαρκες γυναίκες και σε αυτές που έχουν οπίσθια κάμψη μήτρας. Με το ενδοκολπικό ή διακολπικό υπερηχογράφημα υπάρχει η δυνατότητα συμπληρωματικής μελέτης με έγχρωμο Doppler σε περιπτώσεις που αναγνωρίζεται στα έσω γεννητικά όργανα κύστη ή συμπαγής όγκος.

Είναι προτιμότερο να γίνεται στην πρώτη φάση του κύκλου και συγκεκριμένα την πρώτη εβδομάδα μετά το τέλος της περιόδου, γιατί στη φάση αυτή είναι καλύτερη η απεικόνιση του ενδομητρίου και των ωοθηκών, με αποτέλεσμα να είναι πιο ακριβής η εξέταση. Σημειώνεται ότι σε επείγουσες περιπτώσεις το υπερηχογράφημα μπορεί να γίνει σε όλες τις φάσεις του κύκλου, ακόμη και κατά τη διάρκεια της περιόδου.

Η εξέταση είναι συνήθως ανώδυνη, αν και ορισμένες γυναίκες μπορεί να αισθανθούν ήπια δυσφορία από την πίεση της κεφαλής του υπερήχου στα τοιχώματα του κόλπου και του τραχήλου, ιδιαίτερα αν υπάρχει φλεγμονή στην περιοχή.

Η συνεργασία της ασθενούς είναι απαραίτητη για τη διενέργεια της εξέτασης.

Μόνο ένα μικρό τμήμα της κεφαλής του υπερήχου τοποθετείται στον κόλπο.

Με τον εσωτερικό κολπικό υπέρηχο ελέγχεται η μήτρα αρχικά για το μέγεθός της αν είναι φυσιολογικό, το οποίο όμως διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα.

Γίνεται διάγνωση για τυχόν ύπαρξη ινομυωμάτων (καλοήθεις όγκοι) ή /και πολύποδων.

Στις ωοθήκες γίνεται έλεγχος για τα ωοθυλάκια (χώρος όπου βρίσκονται τα ωάρια) και γίνεται διάγνωση επίσης και για ύπαρξη κύστεων.

Δεν υπάρχει καμία επιβλαβής επίδραση του υπερηχογραφήματος. Δεν υπάρχει έκθεση σε κανενός είδους ακτινοβολία, παρά μόνο ήχων υψηλής συχνότητας, που δεν ενέχουν κανένα κίνδυνο για την υγεία.