Η υπογονιμότητα δεν αφορά μόνο τη γυναίκα ή μόνο τον άνδρα αλλά το ζευγάρι σαν σύνολο και είναι αρκετά συχνή. Οι στατιστικές εκτιμούν πως το ποσοστό των ζευγαριών που έχουν κάποιο βαθμό δυσκολίας στην σύλληψη κυμαίνεται από 12 ως 28%.

Ένα ζευγάρι θεωρείται υπογόνιμο όταν έχει τακτικά σεξουαλική επαφή χωρίς προστασία και δεν έχει επιτύχει εγκυμοσύνη στη διάρκεια:

• 12 μηνών αν είναι και οι δύο κάτω από 35 ετών
• 6 μηνών αν η γυναίκα είναι 35 ετών και άνω

Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν σημαίνει ότι το ζευγάρι θα χρειαστεί απαραιτήτως θεραπεία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Συνιστάται όμως να απευθυνθεί στο γυναικολόγο προκειμένου να συζητήσει μαζί του, να ενημερωθεί αναλυτικά και να υποβληθεί στις απαραίτητες εξετάσεις.

Οι βασικές εξετάσεις για τη διερεύνηση γονιμότητας στις γυναίκες είναι:

• Ορμονικές εξετάσεις

  Στην αρχή του κύκλου πραγματοποιείται έλεγχος των επιπέδων των ορμονών FSH, LH και οιστραδιόλης που μας βοηθούν να αξιολογήσουμε τη λειτουργία των ωοθηκών. Την 21η μέρα ενός κύκλου 28 ημερών γίνεται η εξέταση της προγεστερόνης για να αξιολογηθεί αν γίνεται ωορρηξία. Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να γίνει και έλεγχος της λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένος, της προλακτίνης και των ανδρογόνων.

• ΑΜΗ

  Η ορμόνη ΑΜΗ (Anti-Mullerian Hormone), παράγεται από τα ωοθυλάκια και είναι ενδεικτική για τα αποθέματα των ωοθηκών σε ωάρια. Η τιμή της μειώνεται σταδιακά όσο μεγαλώνει μια γυναίκα. Η μέτρηση της ΑΜΗ μπορεί γίνει οποιαδήποτε μέρα του κύκλου.

• Έλεγχος ωορρηξίας

  Γυναίκες με σταθερό κύκλο μεταξύ 26 – 28 ημερών έχουν ωορρηξία κατά 90%. Γυναίκες με κύκλους μεγαλύτερους των 35 ημερών και μικρότερους των 25 ημερών συνήθως έχουν πρόβλημα ωορρηξίας. Ο έλεγχος της ωορρηξίας μπορεί να γίνει με τεστ ωορρηξίας, με υπερηχογραφική εξέταση, με μέτρηση της προγεστερόνης στο αίμα και με φυσικές μεθόδους π.χ. έλεγχος της θερμοκρασίας του σώματος.

• Υπερηχογράφημα

  Με το υπερηχογράφημα εξετάζεται η μορφολογία της μήτρας και τα αποθέματα των ωοθηκών σε ωάρια. Μπορούν επίσης να διαγνωσθούν παθολογικές καταστάσεις όπως ινομυώματα, υδροσάλπιγγα, ενδομητρίωση και συγγενείς ανωμαλίες της μήτρας που επηρεάζουν τη γονιμότητα.

• Ελεγχος σαλπίγγων

  Ο έλεγχος των σαλπίγγων μπορεί να γίνει με υστεροσαλπιγγογραφία που είναι ακτινογραφία της μήτρας και των σαλπίγγων με χρήση σκιαγραφικού ή με gel. Πραγματοποιείται προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι σάλπιγγες μιας γυναίκας είναι διαβατές και αν η κοιλότητα της μήτρας είναι φυσιολογική.

• Λαπαροσκόπηση

  Αποτελεί μια χειρουργική επέμβαση που επιτρέπει την άμεση εξέταση και τον πλήρη έλεγχο των εσωτερικών γεννητικών οργάνων της γυναίκες (ωοθήκες, μήτρα, σάλπιγγες), αλλά και άλλων ενδοκοιλιακών οργάνων (έντερο, ήπαρ, χοληδόχος κύστη κλπ.) προκειμένου να ανιχνευθεί και να αντιμετωπισθεί κάποιο πιθανό πρόβλημα.

• Υστεροσκόπηση

  Είναι χειρουργική επέμβαση που επιτρέπει την άμεση εξέταση της κοιλότητας της μήτρας με υστεροσκόπιο. Πιθανοί πολύποδες ή συμφύσεις μπορεί να ανιχνευθούν και να αφαιρεθούν.

Η γονιμότητα ενός άνδρα είναι σχετικά εύκολο να ελεγχθεί. Τις πιο πολλές φορές, αρκεί μόνο μία εξέταση, η ανάλυση σπέρματος (σπερμοδιάγραμμα) τουλάχιστον 2 δειγμάτων με διαφορά 20-30 ημερών. Το δείγμα σπέρματος θα εξεταστεί ως προς τον αριθμό των σπερματοζωαρίων, την κινητικότητά τους και το ποσοστό των σπερματοζωαρίων με ανώμαλη μορφολογία. Πιο εξειδικευμένες εξετάσεις γίνονται συνήθως όταν το σπερμοδιάγραμμα είναι παθολογικό.