Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι η πιο συνηθισμένη μέθοδος ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Όπως το λέει και η λέξη, είναι η γονιμοποίηση έξω από το σώμα: αντί δηλαδή η γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπερματοζωάριο να γίνει στη σάλπιγγα της γυναίκας, γίνεται στο ειδικό εμβρυολογικό εργαστήριο.

Κατά τη διάρκεια ενός θεραπευτικού κύκλου Εξωσωματικής Γονιμοποίησης, χορηγείται στην γυναίκα ειδική φαρμακευτική αγωγή με στόχο τη διέγερση των ωοθηκών της και την ανάπτυξη περισσοτέρων του ενός ωοθυλακίων (μικρές κύστεις που περιέχουν ωάρια) που φυσιολογικά θα ωρίμαζε στη διάρκεια ενός φυσικού κύκλου.

Από τη στιγμή που θα αρχίσει η διέγερση των ωοθηκών με φάρμακα μέχρι τη διαδικασία της ωοληψίας χρειάζεται να περάσουν 12-14 ημέρες περίπου. Την ημέρα εκείνη λαμβάνεται σπέρμα και από τον άνδρα. Τις επόμενες 3 ημέρες γίνεται η εμβρυομεταφορά και σε 10-12 ημέρες γίνεται τεστ εγκυμοσύνης. Αν ο πρώτος κύκλος δεν είναι επιτυχημένος μετά από 3-4 μήνες η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί.

Αυτό βεβαίως εξαρτάται από το πρωτόκολλο διέγερσης που έχει ακολουθηθεί. Σε πολλά κέντρα καταψύχουν τα υπεράριθμα έμβρυα της εξωσωματικής, ώστε να χρησιμοποιηθούν αργότερα σε έναν επόμενο κύκλο. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η επανάληψη της διαδικασίας της φαρμακευτικής διέγερσης των ωοθηκών.

Η εξωσωματική γονιμοποίηση δεν είναι η πρώτη λύση στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας. Το ζευγάρι θα πρέπει προηγουμένως να έχει προσπαθήσει να επιτύχει σύλληψη στο εύλογο διάστημα του ενός έτους χωρίς προφυλάξεις.

Μετά τα 35, μια γυναίκα θα πρέπει να συμβουλευθεί ειδικό γονιμότητας αν έχει επαφές χωρίς προφυλάξεις με τον σύντροφό της για έξι μήνες χωρίς να μείνει έγκυος. Κι αυτό γιατί η γυναικεία γονιμότητα μειώνεται με ραγδαίους ρυθμούς μετά τα 35 έτη. Αν λοιπόν σε αυτό το διάστημα δεν έχει υπάρξει εγκυμοσύνη, τότε πρέπει να εξετασθούν τα αίτια της υπογονιμότητας, η οποία μπορεί να αφορά τη γυναίκα ή τον άνδρα ή – σπανιότερα – και τους δύο.