Είναι ένα μικρό, καλοήθες ογκίδιο , που συνήθως δεν είναι ψηλαφητό με το χέρι αλλά φαίνεται σα μικρή σκίαση στη μαστογραφία ή στο υπερηχογράφημα. Προέρχεται είτε από τους πόρους (πορογενής – ductal) είτε από τα λόβια (λοβιακή – lobular). Μπορεί να είναι καλοήθης ή άτυπη. Η καλοήθης επιθηλιακή υπερπλασία με το χρόνο μπορεί να γίνει άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία. Η πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου από μια άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία είναι 5 φορές μεγαλύτερη. Όλοι οι καρκίνοι του μαστού πέρασαν κάποτε, πριν διαγνωστούν, από τη φάση της υπερπλασίας και εν συνεχεία της ατυπίας. Όμως δεν θα γίνουν όλες οι ατυπίες καρκίνοι του μαστού.

Η διάγνωση γίνεται:

• Με κυτταρολογική εξέταση (FNA υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση)
• Με βιοψία με χοντρή βελόνα (core biopsy) καθοδηγούμενη υπερηχογραφικά ή με μαμμοτόμο
• Με χειρουργική βιοψία κατόπιν εντοπισμού με τοποθέτηση οδηγού- αγκίστρου

Σε περίπτωση που η ιστολογική διάγνωση δείξει άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία, απαιτείται ευρύτερος χειρουργικός καθαρισμός της περιοχής, εκτός κι αν αυτό έγινε εξ αρχής χειρουργικά.