Κάθε μήνα, κατά την αρχή της περιόδου, έρχεται η ώρα κάθε γυναίκα να κάνει ένα δώρο στον εαυτό της, να φροντίσει για την ασφάλειά της. Αυτό είναι η αυτοεξέταση μαστού. Οι γυναίκες στην εγκυμοσύνη και αυτές που δεν έχουν πια περίοδο, μπορούν να ορίσουν μία συγκεκριμένη ημέρα του μήνα για να μην το αμελούν. Βοηθά την γυναίκα να γνωρίσει το στήθος της και να είναι σε θέση να αντιληφθεί τυχόν αλλαγές.

Ο καλύτερος χρόνος για αυτοεξέταση είναι την 2η έως 10η ημέρα του κύκλου σας (1η είναι η ημέρα που αρχίζει η περίοδος). Το στήθος σας θα είναι λιγότερο ευαίσθητο και πρησμένο. Οι γυναίκες που δεν έχουν περίοδο, θα πρέπει να επιλέξουν μια ημέρα που θυμούνται εύκολα, ας πούμε την 1η κάθε μήνα. Η αυτοεξέταση του μαστού είναι επίσης σημαντική σε γυναίκες με εμφυτεύματα στήθους.

• Σταθείτε στον καθρέφτη και κοιτάξτε και τους δύο μαστούς. Ελέγξτε για οτιδήποτε ασυνήθιστο, όπως εισολκή θηλών, ερυθρότητα, πτύχωση ή την απολέπιση του δέρματος. Ελέγξτε για έκκριμα θηλών. Μικρή ποσότητα εκκρίματος μπορεί να είναι φυσιολογική, λόγω ορμονών ή φαρμακευτικής αγωγής. Ωστόσο, όλες οι εκκρίσεις θα πρέπει να αναφέρονται. Σημειώστε το χρώμα της έκκρισης, αν προέρχεται και από τους δύο μαστούς και αν προέρχεται από ένα ή περισσότερους πόρους των θηλών.
• Στη συνέχεια, πιέστε τα χέρια σας σταθερά στους γοφούς, σκύψτε ελαφρά προς τον καθρέφτη και φέρτε τους ώμους και τους αγκώνες προς τα εμπρός. Ψάξτε για οποιαδήποτε αλλαγή στο σχήμα του στήθους. Κατόπιν, λυγίστε ελαφρά τη μέση προς τα εμπρός, κρατήστε το κεφάλι σας ψηλά και κοιτάξτε στον καθρέφτη. Μπορεί να παρατηρήσετε ότι ο ένας μαστός είναι μεγαλύτερος από τον άλλο και αυτό είναι φυσιολογικό.
• Κοιτώντας στον καθρέφτη, σηκώστε τα χέρια τοποθετείστε τις παλάμες πίσω από το κεφάλι. Αυτό σας επιτρέπει να δείτε το στο κάτω μέρος του στήθους σας.
• Τοποθετήστε το αριστερό σας χέρι στη μέση, στρίψτε τον ώμο προς τα εμπρός, αγγίξτε την περιοχή της μασχάλης και ελέγξτε για διογκωμένους λεμφαδένες (μικροί αδένες που πρήζονται όταν έχετε λοίμωξη). Ένα διογκωμένο λεμφαδένα θα τον αισθανθείτε περίπου σαν φασόλι. Ελέγξτε, επίσης, την περιοχή πάνω και κάτω από την κλείδα. Επαναλάβετε στην άλλη πλευρά.
• Σηκώστε το αριστερό σας χέρι. Χρησιμοποιήστε τα τρία ή τέσσερα δάχτυλα του δεξιού χεριού για να εξετάσετε το αριστερό σας στήθος. Χρησιμοποιήστε τρία επίπεδα πίεσης (ελαφριά, μεσαία και έντονη) ενώ κάνετε κυκλικές κινήσεις. Ελέγξτε την περιοχή του στήθους σας με το παρακάτω τρόπο:

  Ξεκινώντας από την περιφέρεια, κάνετε κυκλικές κινήσεις αργά γύρω από το μαστό. Σταδιακά κάνετε μικρότερους και μικρότερους κύκλους προς τη θηλή. Βεβαιωθείτε ότι καλύπτετε ολόκληρο το μαστό και ελέγξτε και πίσω από τη θηλή.

  Δεν πρέπει να σηκώσετε τα δάχτυλά σας ενώ ψηλαφάτε το στήθος για να βεβαιωθείτε ότι δεν χάσατε καμία περιοχή. Φροντίστε να καλύψετε ολόκληρη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του στέρνου, της κλείδας, της άνω περιοχής του στήθους και της γραμμής του σουτιέν. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στην περιοχή μεταξύ του μαστού και της μασχάλης. Ελέγξτε για κάποιο ογκίδιο, μάζα ή πάχυνση κάτω από το δέρμα. Επαναλάβετε στη δεξιά πλευρά.

• Ξαπλώστε ύπτια (ανάσκελα), με το αριστερό χέρι πάνω από το κεφάλι και ένα μαξιλάρι ή διπλωμένη πετσέτα κάτω από τον αριστερό ώμο. Αυτή η θέση επιπεδώνει το στήθος και διευκολύνει την εξέταση. Χρησιμοποιήστε την ίδια κίνηση που περιγράφεται στο βήμα E. Ορισμένες γυναίκες προτιμούν να χρησιμοποιούν κρέμα ή λοσιόν σώματος, σε αυτό το βήμα.

Πολλές φορές οι γυναίκες νιώθουν πως ψηλαφούν μορφώματα ή σκληρές περιοχές στον μαστό τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για φυσιολογικά ευρήματα, τα οποία εμφανίζονται ανάλογα με την φάση του κύκλου που βρίσκεται η γυναίκα. Αυτό βέβαια, όσο συχνότερα ψηλαφά μια γυναίκα τους μαστούς της, τόσο λιγότερο συμβαίνει, καθώς η γυναίκα γνωρίζει το στήθος της και σταδιακά μαθαίνει και τις αλλαγές του μέσα στον μήνα. Επίσης, καθώς περνά ο χρόνος, η γυναίκα που ψηλαφά συστηματικά τους μαστούς της συνειδητοποιεί πως ο μαστός αλλάζει σύσταση με το πέρασμα του χρόνου.